Wielka Brytania wprowadza ogromne zmiany podatkowe. HMRC ogłasza punktowy system kar

Nowy system ma karać uporczywe błędy, a nie jednorazowe potknięcia – pierwsze mandaty mogą sięgnąć £200.

Wielka Brytania przygotowuje istotną zmianę w sposobie nakładania kar za spóźnienia i błędy podatkowe.

Dotyczy ona milionów osób samozatrudnionych, freelancerów oraz właścicieli nieruchomości na wynajem.

Zamiast automatycznych kar finansowych ma pojawić się system punktowy, który w teorii ma być bardziej sprawiedliwy i elastyczny.

Zmiany wprowadza HM Revenue & Customs (HMRC), czyli brytyjski urząd skarbowy.

Nowe zasady są częścią szerszej reformy cyfryzacji rozliczeń podatkowych i mają wejść w życie stopniowo, zaczynając od pilotażu.

Koniec automatycznej kary £100 za spóźnione zeznanie

Do tej pory sytuacja była prosta, ale bezlitosna. Każda osoba objęta Self Assessment, która nie złożyła deklaracji podatkowej w terminie, automatycznie otrzymywała karę w wysokości £100 – niezależnie od tego, czy opóźnienie wynikało z poważnych zaniedbań, czy jednorazowej pomyłki.

Zamiast natychmiastowej grzywny podatnik otrzyma punkt karny za każde przekroczenie terminu.

Jak działa nowy system punktowy HMRC

Nowe podejście zakłada naliczanie punktów karnych zamiast natychmiastowych kar finansowych, a ich liczba zależy od tego, jak często podatnik ma obowiązek składać deklaracje.

Inaczej traktowane będą osoby rozliczające się raz w roku, a inaczej podatnicy objęci kwartalnym raportowaniem w ramach Making Tax Digital.

W uproszczeniu mechanizm wygląda następująco:

• osoby korzystające z tradycyjnego Self Assessment otrzymają jeden punkt karny za przekroczenie rocznego terminu złożenia deklaracji
• dwa spóźnienia w ciągu dwóch lat w tym systemie skutkują naliczeniem dwóch punktów i karą finansową £200
• podatnicy objęci Making Tax Digital mają obowiązek składania raportów cztery razy w roku
• cztery przekroczone terminy w ciągu dwóch lat oznaczają cztery punkty karne i karę £200

Oznacza to, że jednorazowe spóźnienie nie będzie od razu uderzać po kieszeni. Finansowe konsekwencje mają dotyczyć przede wszystkim osób, które regularnie ignorują obowiązki podatkowe.

Na razie nie wiadomo, jak długie spóźnienie będzie traktowane jako punkt karny, a od jakiego momentu HMRC nałoży karę finansową.

Pilotaż i dalsze wdrażanie zmian

System punktowy nie obejmie wszystkich od razu. HMRC planuje rozpocząć testy jeszcze w tym miesiącu, obejmując nimi około 100 podatników w ramach programu Making Tax Digital.

Dopiero po zakończeniu pilotażu rozwiązanie będzie stopniowo rozszerzane na kolejne grupy. Równolegle HMRC szykuje podatników na inną dużą zmianę – obowiązek raportowania dochodów co kwartał, a nie raz w roku.

Kogo obejmie Making Tax Digital w najbliższych latach

Cyfrowe rozliczenia podatkowe będą wprowadzane etapami. Już od kwietnia system stanie się obowiązkowy dla:

• osób samozatrudnionych
• właścicieli nieruchomości na wynajem
• podatników, których łączny dochód z tych źródeł przekracza £50 000 rocznie

Kolejna duża fala zmian planowana jest na 2028 rok. Wtedy do systemu ma dołączyć nawet milion freelancerów i landlordów, których dochody wynoszą co najmniej £20 000 rocznie.

Eksperci: to bardziej sprawiedliwe rozwiązanie

Nowe podejście HMRC spotkało się z ostrożnie pozytywnymi opiniami specjalistów. Liam Coulter, dyrektor podatkowy w firmie Wilson Nesbitt, podkreśla, że zmiana filozofii kar może przynieść realną ulgę wielu podatnikom.

Stanowisko HMRC w sprawie nowych kar

Również sam urząd skarbowy przekonuje, że celem reformy nie jest zwiększenie wpływów z kar, lecz poprawa terminowości rozliczeń. Przedstawiciel HMRC podkreślił, że urząd chce pomagać podatnikom w prawidłowym wypełnianiu obowiązków, tak aby unikali kar w ogóle.

Według HMRC nowy system ma sprawić, że finansowe sankcje będą dotyczyć wyłącznie klientów Making Tax Digital, którzy mimo ostrzeżeń i punktów karnych nadal regularnie spóźniają się z deklaracjami.

Kto musi złożyć zeznanie podatkowe Self Assessment

Obowiązek złożenia deklaracji podatkowej dotyczy wielu osób, nawet jeśli nie zawsze zdają sobie z tego sprawę. Zeznanie należy złożyć, jeżeli w danym roku podatkowym między innymi:

• byłeś samozatrudniony i zarobiłeś więcej niż £1 000
• miałeś kilka źródeł dochodu przekraczających £1 000
• uzyskałeś co najmniej £10 000 z oszczędności, inwestycji lub dywidend
• pobierałeś Child Benefit, a dochód twój lub partnera przekroczył £60 000
• zarobiłeś ponad £2 500 z wynajmu nieruchomości lub innych nieopodatkowanych źródeł
• twój dochód podlegający opodatkowaniu przekroczył £100 000
• osiągałeś dochody z zagranicy lub mieszkałeś za granicą, mając przychody z UK
• musisz zapłacić podatek od zysków kapitałowych
• otrzymałeś dochód z trustu
• urząd skarbowy poinformował cię o niedopłacie podatku za poprzedni rok

Dla wielu podatników nadchodzące zmiany oznaczają konieczność lepszego pilnowania terminów i częstszego raportowania dochodów. Jednocześnie HMRC przekonuje, że nowy system ma być bardziej wyrozumiały dla tych, którzy popełniają błędy sporadycznie, a nie z premedytacją.