Wiadomości

Wielka Brytania przestawia zegarki. Kiedy zmiana czasu i dlaczego coraz więcej osób chce ją zlikwidować?

Zegarki znów zostaną przestawione w ten weekend, jednak coraz więcej osób zastanawia się, czy ta praktyka powinna w ogóle jeszcze obowiązywać.

Zmiana czasu w Wielkiej Brytanii od lat jest stałym elementem kalendarza, jednak za każdym razem wywołuje te same emocje.

Dla jednych oznacza dłuższe, jasne wieczory i więcej energii po pracy, dla innych – zmęczenie i rozregulowany rytm dnia.

W 2026 roku temat wraca ze zdwojoną siłą, bo coraz więcej ekspertów i instytucji podważa sens tej praktyki.

Choć wielu mieszkańców przyzwyczaiło się do przestawiania zegarków dwa razy w roku, rośnie liczba głosów, że to rozwiązanie jest przestarzałe.

Pojawiają się też konkretne dane dotyczące wpływu zmiany czasu na zdrowie. W tle trwa debata, czy Wielka Brytania powinna całkowicie zrezygnować z tego systemu.

Kiedy dokładnie zmieniamy czas w Wielkiej Brytanii

W 2026 roku zmiana czasu na letni następuje w niedzielę 29 marca. O godzinie 1:00 w nocy zegarki zostaną przestawione na 2:00, co oznacza, że tracimy jedną godzinę snu.

To moment przejścia z czasu Greenwich Mean Time (GMT) na British Summer Time (BST). Od tego momentu dni stają się dłuższe, wieczory jaśniejsze, ale poranki wyraźnie ciemniejsze.

Czas letni obowiązuje aż do ostatniej niedzieli października, kiedy zegarki cofane są ponownie o godzinę.

Skąd w ogóle wziął się pomysł zmiany czasu

Choć często mówi się, że zmiana czasu została wprowadzona z myślą o rolnikach, nie jest to do końca prawda.

Pomysł narodził się pod koniec XIX wieku, a jego autorem był nowozelandzki entomolog George Hudson, który chciał mieć więcej światła dziennego na badanie owadów.

Kilka lat później brytyjski wynalazca William Willett rozwinął tę ideę i zaproponował konkretne rozwiązania. W swojej publikacji „The Waste Of Daylight” przekonywał, że społeczeństwo marnuje poranne światło słoneczne.

Pierwszym krajem, który wprowadził zmianę czasu, były Niemcy w 1916 roku, w trakcie I wojny światowej. Wielka Brytania zrobiła to zaledwie kilka tygodni później.

Coraz więcej badań wskazuje na wpływ zmiany czasu na zdrowie

Choć idea wydaje się prosta, jej skutki dla organizmu mogą być znacznie poważniejsze. Badania pokazują, że nawet jedna godzina mniej snu może znacząco wpłynąć na funkcjonowanie człowieka.

Ekspert od snu Charlie Morley podkreślił, że istnieją „przytłaczające dowody” na negatywny wpływ zmiany czasu na zdrowie. Według niego nawet niewielkie zaburzenie snu wpływa zarówno na ciało, jak i psychikę.

Jedno z badań wykazało, że w dniu po zmianie czasu liczba zawałów serca wzrasta nawet o 24%. Z kolei fińska analiza z 2016 roku wskazała na 8% więcej hospitalizacji związanych z udarami w ciągu dwóch dni po zmianie czasu.

Dodatkowo brak snu wpływa na aktywność ciała migdałowatego w mózgu, które odpowiada za reakcje emocjonalne. Może to powodować większą drażliwość, poczucie zagrożenia i napięcia.

Dlaczego coraz więcej osób chce zlikwidować zmianę czasu

Debata o zniesieniu zmiany czasu trwa od lat, ale w ostatnim czasie przybrała na sile. Brytyjskie Towarzystwo Snu wezwało rząd do całkowitego odejścia od tej praktyki.

Naukowcy wskazują, że zmiana czasu zaburza naturalny rytm dobowy i negatywnie wpływa na zdrowie. Ich zdaniem lepszym rozwiązaniem byłoby pozostanie przy jednym czasie przez cały rok.

Warto też zauważyć, że tylko około jedna trzecia krajów na świecie stosuje obecnie zmianę czasu. Niektóre regiony, jak Hawaje czy Arizona w USA, całkowicie z niej zrezygnowały.

Również w Europie temat był szeroko dyskutowany. Parlament Europejski przegłosował zniesienie zmiany czasu, jednak brak porozumienia między krajami członkowskimi sprawił, że przepisy nie weszły w życie.

Jak przygotować się do zmiany czasu i ograniczyć jej skutki

Eksperci podkreślają, że nie da się całkowicie „nadrobić” utraconego snu, ale można zmniejszyć negatywne skutki zmiany czasu. Jedną z metod jest tzw. „ładowanie snu”, czyli wcześniejsze zadbanie o wysoką jakość odpoczynku.

Pomocne mogą być także codzienne nawyki:

ekspozycja na naturalne światło rano,
regularne godziny posiłków,
ograniczenie kofeiny,
umiarkowana aktywność fizyczna.

Zobacz też:

Drzemki również mogą pomóc, ale tylko przy zachowaniu dwóch zasad:

powinny trwać od 20 do maksymalnie 60 minut,
muszą zakończyć się co najmniej 6 godzin przed snem.

To pozwala organizmowi ponownie wytworzyć odpowiedni poziom adenozyny, czyli substancji odpowiedzialnej za uczucie zmęczenia.

Zmiana czasu wciąż obowiązuje, ale wszystko wskazuje na to, że w najbliższych latach temat jej zniesienia będzie wracał coraz częściej.

Data utworzenia: sobota, 28 marca 2026 08:18 - Adam Bham (Adam Szmulewski)

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera i YouTube. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.