Zmiana czasu na letni w Wielkiej Brytanii. Kiedy przestawiamy zegarki w 2026 roku?

Zmiana czasu oznacza przejście z GMT na British Summer Time i dłuższe, jaśniejsze wieczory.

Każdej wiosny w Wielkiej Brytanii następuje moment, który symbolicznie oznacza koniec zimy i początek jaśniejszej części roku.

Dla wielu osób jest to jeden z pierwszych sygnałów, że nadchodzą cieplejsze miesiące i dłuższe dni.

Zmiana czasu sprawia, że popołudnia i wieczory stają się wyraźnie jaśniejsze, co zachęca do spędzania czasu na świeżym powietrzu.

Jednocześnie oznacza to także pewne niedogodności, ponieważ wiosenna zmiana czasu wiąże się z utratą jednej godziny snu.

Choć dla wielu osób jest to po prostu sezonowa rutyna, w rzeczywistości system zmiany czasu ma długą historię i powstał w zupełnie innych okolicznościach. Jego początki sięgają czasów wojny i walki o oszczędność energii.

Kiedy dokładnie nastąpi zmiana czasu w Wielkiej Brytanii

W 2026 roku zegary w Wielkiej Brytanii zostaną przestawione w niedzielę 29 marca o godzinie 01:00 czasu GMT.

W tym momencie czas zostanie przesunięty o jedną godzinę do przodu i rozpocznie się obowiązywanie British Summer Time (BST).

Dla wielu osób oznacza to krótszą noc, ponieważ w dniu zmiany czasu śpimy o godzinę krócej. Z kolei jesienią, gdy zegary wracają do Greenwich Mean Time, jedna godzina snu zostaje „odzyskana”.

Dlaczego po zmianie czasu dni wydają się dłuższe

Po przestawieniu zegarów wschód słońca pojawia się pozornie godzinę później, dlatego w pierwszych dniach po zmianie osoby wstające wcześnie mogą zauważyć ciemniejsze poranki.

Różnica staje się jednak bardzo widoczna po południu. Zachód słońca następuje później, dzięki czemu wieczory są wyraźnie jaśniejsze i dłuższe.

W 2026 roku równonoc wiosenna przypada 20 marca. Od tego momentu półkula północna zaczyna otrzymywać coraz więcej światła dziennego.

Szczyt długości dnia następuje podczas przesilenia letniego, które w tym roku przypada 21 czerwca.

W północnych regionach Wielkiej Brytanii, szczególnie w północnej Szkocji, dzień może trwać wtedy nawet blisko 19 godzin, a prawdziwa noc jest bardzo krótka.

Czym jest Daylight Saving Time i skąd wzięła się ta idea

System zmiany czasu, znany jako Daylight Saving Time, został po raz pierwszy wprowadzony w 1916 roku przez Niemcy w trakcie I wojny światowej.

Głównym celem było ograniczenie zużycia energii i surowców, zwłaszcza węgla. Przesunięcie czasu pozwalało lepiej wykorzystywać naturalne światło dzienne, dzięki czemu zmniejszało się zapotrzebowanie na oświetlenie i ogrzewanie w godzinach wieczornych.

Pomysł szybko został przejęty przez inne państwa. W ciągu kilku tygodni podobne rozwiązania wprowadziły kolejne kraje, w tym Wielka Brytania, gdzie system nazwano British Summer Time.

Oznaczało to, że latem zegary były przesunięte o dwie godziny względem Greenwich Mean Time. Nawet zimą pozostawiano czas o godzinę do przodu, aby maksymalnie wykorzystać światło dzienne i zwiększyć wydajność pracy w czasie wojny.

Choć zmiana czasu była początkowo środkiem nadzwyczajnym, z czasem stała się stałym elementem funkcjonowania wielu krajów.

Dlaczego zmiana czasu nadal budzi kontrowersje

Od wielu lat trwa debata, czy sezonowa zmiana czasu powinna nadal obowiązywać. Zwolennicy British Summer Time podkreślają, że jaśniejsze wieczory poprawiają bezpieczeństwo na drogach i zmniejszają liczbę wypadków w godzinach popołudniowych.

Temat ten był szczególnie głośny w latach 1968–1971, kiedy w Wielkiej Brytanii przeprowadzono eksperyment polegający na pozostawieniu czasu letniego przez cały rok.

W tamtym okresie liczba ofiar wypadków drogowych faktycznie spadła. Późniejsze analizy sugerowały jednak, że duża część poprawy mogła wynikać z wprowadzenia surowszych przepisów dotyczących jazdy pod wpływem alkoholu w 1967 roku.

W rezultacie wzrosła liczba poważnych wypadków drogowych w godzinach porannych. To właśnie te obawy sprawiają, że szkocki rząd od lat sprzeciwia się pozostawieniu czasu letniego w okresie zimowym.

Czy Wielka Brytania planuje zrezygnować ze zmiany czasu

Pomimo wielu dyskusji i propozycji zmian system zmiany czasu nadal obowiązuje w Wielkiej Brytanii. Obecnie nie ma planów, aby z niego zrezygnować.

Krytycy zwracają uwagę, że przestawianie zegarów może powodować krótkotrwałe problemy ze snem, koncentracją i samopoczuciem. Wiosenna zmiana czasu bywa nawet porównywana do łagodnej formy „jet lagu”.

W ostatnich latach jedna z niedogodności praktycznie zniknęła. Większość nowoczesnych urządzeń, takich jak smartfony czy komputery, automatycznie aktualizuje godzinę.

Dzięki temu wiele osób nawet nie zauważa momentu zmiany czasu, choć sama debata o sensie jego utrzymywania wciąż pozostaje nierozstrzygnięta.