Wiadomości

Rząd w Wielkiej Brytanii rozszerza uprawnienia DWP. Banki będą musiały ujawniać dane klientów

Rząd w Wielkiej Brytanii przyznał DWP prawo do żądania danych bankowych i odzyskiwania pieniędzy bez sądu. Pojawiły się poważne obawy o zaufanie publiczne.

Department for Work and Pensions otrzymał nowe, daleko idące uprawnienia, które pozwalają mu sięgać głębiej w finanse osób pobierających świadczenia - podaje The Sun.

Zmiany już wywołały ostrą reakcję parlamentarnego organu kontrolnego. Chodzi o możliwość żądania od banków i kas budowlanych danych finansowych klientów w celu wykrywania nadużyć.

Nowe przepisy budzą jednak pytania o granice ingerencji państwa w prywatne życie obywateli oraz o to, czy system jest wystarczająco zabezpieczony przed błędami.

Nowe prawo daje DWP możliwość żądania danych od banków

Podstawą zmian jest Public Authorities (Fraud, Error and Recovery) Act 2025.

Ustawa daje DWP narzędzia prawne do zmuszania banków i building societies do przekazywania informacji finansowych, jeśli jest to potrzebne do sprawdzenia, czy dana osoba rzeczywiście kwalifikuje się do pobierania świadczeń.

Co więcej, w określonych sytuacjach urząd może odzyskiwać nadpłacone środki bez konieczności występowania do sądu.

Oznacza to możliwość bezpośredniego sięgnięcia po pieniądze z konta osoby, wobec której stwierdzono nienależne pobieranie świadczeń.

Rząd podkreśla, że zmiany mają pomóc w walce z oszustwami i błędami w systemie, które kosztują podatników miliardy funtów rocznie.

Public Accounts Committee ostrzega przed ryzykiem „przekroczenia granic”

Nowe kompetencje spotkały się z krytyczną oceną ze strony Public Accounts Committee (PAC), czyli parlamentarnej komisji ds. wydatków publicznych. W swoim raporcie komisja wskazała, że DWP nie wyjaśnił wystarczająco jasno, w jaki sposób zamierza utrzymać zaufanie społeczne przy korzystaniu z tak „znaczących” uprawnień.

Sir Geoffrey Clifton-Brown, przewodniczący PAC, powiedział: „Nie miejmy wątpliwości, nowe uprawnienia DWP do sięgania głębiej w życie obywateli są znaczące”.

Dodał również: „Nasza komisja oczywiście w pełni popiera rząd w jego odpowiedzialności za zapewnienie, że ludzie otrzymują właściwe świadczenia.

Jednak konieczne jest, aby te rozległe nowe uprawnienia – przymus ujawniania danych przez banki i instytucje finansowe oraz odzyskiwanie środków bez pomocy sądów – były od samego początku zabezpieczone przed ryzykiem nadużyć”.

Komisja zażądała, by DWP co roku publikował szczegółowe informacje o tym, jak często korzysta z nowych uprawnień i jakie były ich konsekwencje dla obywateli.

Historia błędów i 37 lat z zastrzeżeniami audytorów

W raporcie przypomniano również, że DWP od lat zmaga się z problemami systemowymi. Konta departamentu były kwalifikowane przez audytorów z powodu oszustw i błędów przez 37 kolejnych lat.

Sir Geoffrey ostrzegł, że urząd jest zaledwie trzy lata od „smutnego i zawstydzającego kamienia milowego”, jeśli nie poprawi jakości zarządzania i kontroli.

Komisja podkreśliła też, że zanim DWP zacznie szeroko korzystać z nowych uprawnień, powinien usprawnić wymianę danych między resortami, aby ograniczyć nadpłaty już na etapie ich powstawania.

26 tysięcy opiekunów błędnie oznaczonych przez system

Obawy nie są bezpodstawne. DWP przyznał niedawno, że około 26 000 opiekunów zostało niesłusznie oznaczonych jako osoby, które pobrały zbyt wysokie kwoty Carer’s Allowance.

Sprawdzenie około 200 000 spraw ma potrwać nawet dwa lata. To kolejny przykład, który według PAC pokazuje, że system wciąż generuje poważne błędy administracyjne.

Jednocześnie miliardy funtów pozostają niewypłacone osobom, które mogłyby otrzymywać wyższe świadczenia. Tzw. „unfulfilled eligibility” w tym roku ma sięgnąć £3,7 miliarda, głównie dlatego, że część osób nie zgłasza pogorszenia swojego stanu zdrowia.

DWP zapewnia o zabezpieczeniach i nadzorze

Rzecznik DWP przekazał: „Wprowadziliśmy znaczące reformy, aby zapewnić, że ludzie otrzymują właściwe świadczenia, odzyskać nadpłaty i zaoszczędzić miliardy funtów dla podatników”.

Dodał również, że nowe uprawnienia przewidziane w ustawie Fraud, Error and Recovery Act zawierają „liczne zabezpieczenia” i będą podlegać niezależnemu nadzorowi.

Zobacz też:

Resort podkreśla, że nie będzie miał bezpośredniego dostępu do rachunków bankowych w trakcie sprawdzania, czy dana osoba otrzymuje prawidłową wysokość świadczeń.

DWP prognozuje również, że do roku finansowego 2028-29 poziom oszustw i błędów spadnie do 2,8%, co byłoby najniższym wynikiem od czasu wprowadzenia ulg podatkowych w latach 2003-04.

Nowe przepisy już obowiązują, a sposób ich stosowania w praktyce będzie w najbliższych latach bacznie obserwowany zarówno przez parlamentarzystów, jak i organizacje broniące praw obywatelskich.

Data utworzenia: środa, 11 lutego 2026 07:27 - Adam Bham (Adam Szmulewski)

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera i YouTube. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.