Wielka Brytania: council tax w górę, a wywóz śmieci i drogi pierwsze do cięć

Setki samorządów szykują podwyżki council tax od kwietnia, jednocześnie zapowiadając ograniczenia w kluczowych usługach lokalnych.

Od kwietnia 2026 roku miliony gospodarstw domowych w Wielkiej Brytanii muszą liczyć się z wyraźnym wzrostem rachunków za council tax.

Wiele samorządów lokalnych zapowiada jednocześnie cięcia w usługach, które dla mieszkańców są najbardziej odczuwalne na co dzień.

Według najnowszych analiz sytuacja finansowa rad powiatowych i dużych samorządów wiejskich staje się coraz trudniejsza.

Rosnące koszty usług publicznych oraz ograniczone wsparcie ze strony rządu sprawiają, że lokalne władze sięgają po najprostsze narzędzie – maksymalne podwyżki podatku lokalnego.

Setki rad podniosą council tax do maksymalnego poziomu

Obowiązujące przepisy pozwalają samorządom zwiększać podatek lokalny o maksymalnie 4,99% rocznie bez konieczności przeprowadzania lokalnego referendum.

Eksperci CCN podkreślają, że wiele rad niemal na pewno skorzysta z tego limitu w pełnym zakresie.

Ogromna luka finansowa w budżetach samorządów

Same dodatkowe koszty świadczenia usług publicznych mają wynieść około 7 miliardów funtów rocznie.

Tymczasem środki rządowe w ramach Fair Funding Review oraz prowizorycznego rozliczenia finansowego mają sięgnąć jedynie 133 milionów funtów w ciągu trzech lat.

W praktyce oznacza to, że samorządy otrzymają zaledwie 2 pensy rządowego wsparcia na każdego 1 funta nowych kosztów.

Dla porównania, rady miejskie w obszarach zurbanizowanych mają otrzymywać aż 42 pensy na każdego 1 funta wydatków.

Cięcia w usługach, które mieszkańcy odczują najszybciej

CCN ostrzega, że w wielu miejscach mogą zostać ograniczone:

• częstotliwość wywozu odpadów i zbiórki śmieci,
• naprawy i utrzymanie lokalnych dróg,
• funkcjonowanie bibliotek i centrów rekreacyjnych,
• dofinansowanie lokalnych połączeń autobusowych.

Niektóre gospodarstwa domowe zostały także po raz pierwszy objęte obowiązkiem płacenia council tax.

Postcode lottery, czyli dlaczego sąsiedzi płacą znacznie mniej

Ta tzw. „postcode lottery” sprawia, że właściciele nieruchomości w tym samym bandzie podatkowym mogą płacić nawet o 400 funtów rocznie więcej niż mieszkańcy innego regionu.

Rosnące koszty są bowiem przerzucane bezpośrednio na lokalnych podatników.

Samorządy ostrzegają przed długofalowymi skutkami

Jego zdaniem ciężar finansowania usług publicznych został przeniesiony niemal w całości na rady powiatowe i lokalnych podatników.

Jak podkreśla, oznacza to regularne, coroczne podwyżki council tax w dającej się przewidzieć przyszłości.

Bez systemowych zmian mieszkańcy będą płacić coraz więcej, a jednocześnie otrzymywać coraz mniej w zamian.

Jakie ulgi i zniżki na council tax są dostępne

Dostępne formy wsparcia zależą m.in. od dochodów, sytuacji rodzinnej oraz pobieranych świadczeń.

Zniżka dla osoby mieszkającej samotnie

W przypadku obecności opiekuna lub osoby zwolnionej z podatku zniżka może sięgnąć nawet 50%.

Gospodarstwa domowe składające się wyłącznie ze studentów mogą zostać całkowicie zwolnione z opłat.

Ulgi dla emerytów

Osoby o niskich dochodach i oszczędnościach poniżej 16 000 funtów również mogą kwalifikować się do pomocy.

Emeryt mieszkający samotnie zachowuje dodatkowo prawo do 25% zniżki.

Wysokość wsparcia zależy jednak od lokalnych zasad ustalanych przez poszczególne rady.

Wsparcie dla gospodarstw o niskich dochodach

W niektórych przypadkach możliwe jest także rozłożenie płatności na raty lub czasowe odroczenie należności.

Samorządy podkreślają, że kluczowe jest szybkie skontaktowanie się z urzędem w przypadku problemów z opłaceniem rachunku.

Im wcześniej mieszkańcy zgłoszą trudności, tym większa szansa na uzyskanie realnej pomocy.