Od kwietnia 2026 roku miliony pracowników w Wielkiej Brytanii zyskają nowe prawa w pracy – od chorobowego od pierwszego dnia po urlop ojcowski bez okresu wyczekiwania.

Zmiany w prawie pracy w Wielkiej Brytanii zapowiadane były od miesięcy, ale dopiero teraz nabierają realnych kształtów.

Rząd przyjął szeroki pakiet reform, który ma wzmocnić ochronę pracowników i dostosować przepisy do współczesnych realiów rynku pracy.

Nowe regulacje będą wprowadzane etapami w latach 2026–2027 i obejmą zarówno osoby zatrudnione na pełen etat, jak i pracowników nisko opłacanych oraz zatrudnionych w niepełnym wymiarze.

Podstawą zmian jest Employment Rights Bill, który uzyskał królewską sankcję w grudniu, a następnie został formalnie przedstawiony w parlamencie.

Choć część pierwotnych obietnic została złagodzona, zakres reform pozostaje jednym z największych od lat. Pierwsze nowe przepisy wejdą w życie już w kwietniu 2026 roku.

Chorobowe wypłacane od pierwszego dnia nieobecności

Jedną z najważniejszych zmian jest całkowita przebudowa zasad wypłaty statutory sick pay. Od kwietnia 2026 roku pracownicy otrzymają ustawowe chorobowe już od pierwszego dnia choroby.

Dotychczas zasiłek chorobowy przysługiwał dopiero od czwartego dnia niezdolności do pracy, co w praktyce oznaczało, że krótkie choroby często pozostawały nieopłacone. Nowa stawka statutory sick pay wyniesie £123,25 tygodniowo i będzie wypłacana od razu, bez okresu karencji.

Pracodawcy nie będą mogli zmuszać pracowników do wykorzystywania urlopu wypoczynkowego w sytuacji, gdy przysługuje im zwolnienie chorobowe. Zasada ta ma zapobiegać nadużyciom i chronić prawo do urlopu.

Koniec progu dochodowego przy chorobowym

Kolejna istotna zmiana dotyczy zniesienia tzw. lower earnings limit. Do tej pory, aby mieć prawo do ustawowego chorobowego, trzeba było zarabiać co najmniej £125 tygodniowo.

Od kwietnia 2026 roku próg ten zostanie całkowicie usunięty. Osoby zarabiające poniżej tej kwoty otrzymają chorobowe w wysokości 80 procent swojego średniego tygodniowego wynagrodzenia lub £123,25 – w zależności od tego, która kwota będzie niższa.

Oznacza to, że około 1,3 mln pracowników o niskich dochodach po raz pierwszy uzyska gwarantowane prawo do chorobowego. Zmiany obejmą również osoby pracujące w niepełnym wymiarze godzin oraz mające kilka miejsc pracy jednocześnie.

Urlop ojcowski jako prawo od pierwszego dnia pracy

Nowe przepisy wprowadzają także długo oczekiwaną zmianę dla ojców. Od kwietnia 2026 roku urlop ojcowski stanie się tzw. „day one right”, czyli prawem przysługującym od pierwszego dnia zatrudnienia.

Obecnie ojciec musi przepracować u danego pracodawcy co najmniej 26 tygodni, aby móc skorzystać z urlopu ojcowskiego. Ten wymóg zostanie zniesiony, co według szacunków obejmie około 32 tys. dodatkowych ojców rocznie.

Usunięte zostaną również ograniczenia dotyczące korzystania z urlopu ojcowskiego po shared parental leave. Dodatkowo od kwietnia wprowadzony zostanie specjalny urlop dla osieroconych partnerów, zapewniający do 52 tygodni wolnego dla ojców i partnerów, którzy stracą partnerkę przed pierwszymi urodzinami dziecka.

Prawo do bezpłatnego urlopu rodzicielskiego od pierwszego dnia

Zmiany obejmą także urlop rodzicielski. Od 2026 roku rodzice zyskają prawo do bezpłatnego urlopu rodzicielskiego już od pierwszego dnia nowej pracy.

Szacuje się, że około 1,5 mln rodziców zyska większą elastyczność w opiece nad dziećmi. Nowe przepisy mają ułatwić godzenie życia zawodowego z rodzinnym, zwłaszcza w sytuacjach nagłych lub kryzysowych.

Zmiany w prawie strajkowym i działalności związków zawodowych

Od lutego 2026 roku wejdą w życie istotne zmiany dotyczące działalności związków zawodowych. Jak wyjaśnia Acas, skrócony zostanie okres wypowiedzenia akcji strajkowej z dwóch tygodni do 10 dni.

Wymagana będzie jedynie zwykła większość głosów za strajkiem, a mandat związkowy będzie obowiązywał przez 12 miesięcy zamiast dotychczasowych sześciu. Od października 2026 roku pracownicy biorący udział w strajku zyskają ochronę przed niekorzystnym traktowaniem przez pracodawcę.

Odpowiedzialność pracodawców za nękanie przez klientów

Od października 2026 roku pracodawcy poniosą odpowiedzialność za przypadki nękania pracowników przez klientów, kontrahentów lub inne osoby trzecie. Firmy będą zobowiązane do podjęcia „wszelkich rozsądnych kroków”, aby zapobiegać takim sytuacjom.

To jedna z najdalej idących zmian w zakresie ochrony pracowników, szczególnie w branżach usługowych i handlu detalicznego.

Inne zmiany w prawie pracy zaplanowane na 2026 rok

• Maksymalne odszkodowanie za brak konsultacji przy zwolnieniach grupowych wzrośnie z 90 do 180 dni wynagrodzenia od kwietnia 2026 roku.
• Sygnaliści zgłaszający przypadki molestowania seksualnego będą chronieni przed represjami i nieuczciwym zwolnieniem.
• Agencje zajmujące się egzekwowaniem prawa pracy zostaną połączone i przejmą nowe kompetencje, m.in. w zakresie urlopów.
• Praktyka „fire and rehire” zostanie uznana za niesprawiedliwe zwolnienie w większości przypadków od października 2026 roku.
• Klauzule NDA uniemożliwiające ujawnianie molestowania i dyskryminacji staną się nieważne.
• Pracodawcy będą musieli konsultować nowe zasady napiwków i aktualizować je co trzy lata.
• Termin na złożenie pozwu do trybunału pracy wydłuży się z trzech do sześciu miesięcy.
• Ułatwione zostanie uznawanie związków zawodowych, a głosowania będą mogły odbywać się elektronicznie.
• W sektorze publicznym wprowadzone zostaną nowe zasady outsourcingu, aby uniknąć różnic w warunkach zatrudnienia.
• Powstanie nowe ciało negocjacyjne dla sektora opieki społecznej.

Jakie zasady obowiązują przy wypłacie chorobowego

Ustawowe chorobowe wypłacane jest przez pracodawcę razem z regularnym wynagrodzeniem, z potrąceniem podatku i składek National Insurance. Osoby mające więcej niż jedną pracę mogą otrzymywać chorobowe z każdego miejsca zatrudnienia osobno.

Nie przysługuje ono w przypadku powiązanych okresów choroby trwających łącznie dłużej niż trzy lata. Pracownik ma obowiązek poinformować pracodawcę o nieobecności, a brak zgłoszenia może skutkować utratą części świadczenia.

W większości przypadków wymagane będzie przedstawienie zwolnienia lekarskiego od lekarza rodzinnego lub innego uprawnionego pracownika ochrony zdrowia.

 
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera i YouTube. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.

Czytaj poprzedni artykuł: Nowe zasady bagażu w 2026 roku. Jet2, easyJet i Ryanair zaostrzają reguły dla podróżnych

Czytaj następny artykuł: Śnieg zamyka lotnisko, szkoły i drogi w regionie Birmingham