Rachunki za energię w Wielkiej Brytanii mogą wzrosnąć w styczniu o 276 funtów rocznie. Szef EDF ostrzega przed kolejnym kryzysem.

Gospodarstwa domowe w Wielkiej Brytanii czeka kolejna podwyżka cen energii, ale znacznie większy wzrost może nadejść już w środku zimy.

Najnowsza prognoza firmy analitycznej Cornwall Insight wskazuje, że styczniowe rachunki mogą mocno obciążyć domowe budżety.

Byłaby to największa podwyżka od czterech lat. Ostrzeżenie pojawia się tuż przed wejściem w życie październikowego limitu cen ustalanego przez regulatora Ofgem.

Rosnące koszty gazu i prądu zwiększają presję na rząd, by rozszerzył pomoc dla osób mających trudności z opłacaniem rachunków.

Szef EDF Energy, Simone Rossi, mówi już o zagrożeniu kolejnym poważnym kryzysem energetycznym.

Od października wyższe ceny, mimo obniżki VAT

Około 20 milionów gospodarstw domowych w Anglii, Szkocji i Walii korzysta ze zmiennych taryf objętych limitem cen Ofgem. Od czwartku 1 października 2026 roku ceny wzrosną o około 4 proc.

Dla typowego gospodarstwa korzystającego z gazu i prądu oraz płacącego przez polecenie zapłaty oznacza to wzrost o około 60 funtów w skali roku, czyli 5 funtów miesięcznie. Roczny rachunek przy typowym zużyciu wyniesie 1723 funty, gdyby październikowe stawki obowiązywały przez pełne 12 miesięcy.

Limit Ofgem określa maksymalną cenę jednostki gazu i energii elektrycznej, a nie maksymalną wysokość całego rachunku. Ostateczna kwota zależy więc od tego, ile energii zużywa dane gospodarstwo.

Październikowa podwyżka byłaby większa, gdyby rząd nie obniżył VAT na energię elektryczną z 5 proc. do zera. Zmiana, która również zacznie obowiązywać 1 października, zmniejsza typowy rachunek o równowartość około 45 funtów rocznie.

Prognoza na styczeń: niemal 2000 funtów rocznie

Według najnowszych wyliczeń Cornwall Insight od stycznia 2027 roku roczny rachunek dla typowego gospodarstwa może wzrosnąć do 1999 funtów. To o 276 funtów więcej niż przy stawkach obowiązujących od października, czyli wzrost o około 16 proc.

Tak duża podwyżka przypadłaby na okres, w którym wiele rodzin intensywnie korzysta z ogrzewania, a ich budżety są dodatkowo obciążone wydatkami świątecznymi.

„Te ceny mocno uderzą w gospodarstwa domowe. Styczeń już teraz jest trudnym miesiącem dla wielu osób, z zimną pogodą i stanem kont bankowych, które dopiero odbudowują się po Bożym Narodzeniu” – powiedział Craig Lowrey, główny konsultant Cornwall Insight.

Firma wiąże przewidywany wzrost z zakłóceniami dostaw gazu wywołanymi konfliktem na Bliskim Wschodzie oraz niskim poziomem zapasów gazu w Europie. Konieczność ich odbudowy może sprawić, że wysokie rachunki utrzymają się także długo po zakończeniu zimy.

Cornwall Insight ma duże doświadczenie w prognozowaniu limitów cen energii, a podobne przewidywania przedstawiają również dostawcy. Sty c zniowa podwyżka nie została jednak jeszcze zatwierdzona – Ofgem ogłosi rzeczywiste stawki dopiero pod koniec listopada.

Złagodzenie napięć na Bliskim Wschodzie mogłoby ograniczyć skalę wzrostu. Okres, z którego ceny rynkowe są brane pod uwagę przy ustalaniu styczniowego limitu, jest jednak już w połowie.

Przy braku wyraźnych oznak rozejmu i spadku międzynarodowych cen energii Lowrey ocenia styczniową podwyżkę jako „niemal pewną”. Najbardziej narażone na ten wzrost są gospodarstwa, które nie korzystają z taryf o stałej cenie.

Szef EDF ostrzega przed drugim kryzysem energetycznym

Simone Rossi, dyrektor generalny EDF Energy, w rozmowie z BBC w podcaście „Big Boss Interview” porównał obecną sytuację z kryzysem sprzed czterech lat.

„Wchodzimy właśnie w drugi poważny kryzys energetyczny po tym, którego doświadczyliśmy zaledwie cztery lata temu” – powiedział.

Rossi wezwał rząd do przedłużenia zerowej stawki VAT na rachunki za prąd poza kwiecień 2027 roku, kiedy obecna obniżka ma wygasnąć. Zaapelował również o zgodę na uruchomienie złoża gazu Jackdaw u wybrzeży Aberdeen oraz złoża ropy Rosebank w pobliżu Szetlandów.

Premier Andy Burnham, zapytany w programie „Today” w BBC Radio 4 o ostrzeżenie szefa EDF, powiedział, że nie uznałby go za przesadzone. Przyznał, że koszty energii dla domów, a także benzyny i oleju napędowego, są „naprawdę bardzo trudne” do udźwignięcia.

„Przyglądamy się każdemu rozwiązaniu, które może dać ludziom chwilę oddechu i zmniejszyć presję” – powiedział premier podczas konferencji Partii Pracy w Liverpoolu.

„Mam wrażenie, że wszystko drożeje”

Dla części mieszkańców kolejne podwyżki oznaczają konieczność dalszego ograniczania codziennych wydatków. Aaron Richards z Maidenhead powiedział BBC, że stara się rzadziej zamawiać jedzenie na wynos, pracować więcej nadgodzin i lepiej planować budżet.

„Ale jednocześnie nie powinniśmy być do tego zmuszeni” – zaznaczył.

Richards jeździ samochodem z silnikiem Diesla, więc oprócz rachunków domowych mierzy się również z rekordowo wysokimi cenami paliwa podczas dojazdów do pracy.

„Mam wrażenie, że wszystko drożeje. Jak daleko to jeszcze zajdzie? Ktoś musi zareagować” – powiedział.

Dodał, że zna osoby, których już teraz nie stać na ogrzewanie domu. „Mieszkanie i jedzenie to dwie podstawowe potrzeby, które każdy powinien mieć zapewnione. Zaspokojenie żadnej z nich nie powinno być wyzwaniem”.

Zaległości wobec dostawców przekroczyły 5 miliardów funtów

Wieloletnie utrzymywanie się stosunkowo wysokich cen energii sprawiło, że część klientów zgromadziła znaczne zaległości. Najnowsze dane Ofgem pokazują, że łączny dług odbiorców z tytułu nieopłaconych rachunków i opłat przekracza 5 miliardów funtów.

Regulator przedstawił propozycję programu pomocy w redukcji zadłużenia. Organizacje społeczne domagają się przyspieszenia prac i zapewnienia przez rząd pieniędzy potrzebnych do jego wdrożenia.

„Taka sytuacja jest nie do utrzymania, nie tylko dla gospodarstw domowych, ale również dla całego rynku” – powiedział Adam Scorer, dyrektor generalny organizacji National Energy Action, zajmującej się problemem ubóstwa energetycznego.

Scorer zaapelował, aby budżet państwa przewidywał dodatkowe, ukierunkowane wsparcie dla gospodarstw najbardziej zagrożonych tej zimy. Domaga się także działań ograniczających zadłużenie za energię i poprawiających efektywność energetyczną domów, które najtrudniej ogrzać.

 
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera i YouTube. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.

Czytaj następny artykuł: Wielka Brytania obniża VAT na prąd. Zmiana od czwartku, ale rachunki i tak wzrosną