Rząd potrzebuje dodatkowych miliardów na realizację swoich planów. Wśród rozważanych rozwiązań pojawiają się zmiany, które mogą wpłynąć na finanse milionów mieszkańców Wielkiej Brytanii.

Debata o finansowaniu brytyjskiej obronności nabrała nowego tempa po sporze wokół planów zwiększenia wydatków wojskowych.

Coraz częściej pojawiają się pytania nie tylko o to, ile pieniędzy będzie potrzebnych, ale także skąd rząd zamierza je pozyskać.

W centrum uwagi znalazła się kanclerz skarbu Rachel Reeves, która już wcześniej decydowała się na podnoszenie podatków w celu zwiększenia wpływów do budżetu państwa.

Eksperci wskazują, że osiągnięcie ambitnych celów dotyczących wydatków na obronność może wymagać kolejnych trudnych decyzji finansowych - podaje The Telegraph.

Dyskusję zaostrzyła rezygnacja sekretarza obrony Johna Healeya. W swoim liście ostro skrytykował on decyzję premiera Keira Starmera dotyczącą skali wzrostu wydatków wojskowych, twierdząc, że obecne plany są niewystarczające wobec zagrożeń, przed którymi stoi Wielka Brytania.

Potrzebne są dodatkowe miliardy funtów

Rząd Partii Pracy zobowiązał się do zwiększenia wydatków na obronność do poziomu 3,5 proc. produktu krajowego brutto do 2035 roku. Według doniesień wojskowi apelowali o przeznaczenie nawet 28 mld funtów dodatkowych środków na wzmocnienie zdolności obronnych kraju.

Dotychczas premier zadeklarował jednak znacznie mniejszą kwotę, wynoszącą około 13,5 mld funtów. Oznacza to, że w kolejnych latach Skarb Państwa może stanąć przed koniecznością znalezienia kolejnych miliardów.

Możliwości są ograniczone. Rząd może zwiększyć zadłużenie, ograniczyć wydatki w innych obszarach lub podnieść podatki. Zdaniem wielu ekspertów właśnie ten ostatni scenariusz wydaje się obecnie najbardziej prawdopodobny.

Podatek dochodowy znów znalazł się w centrum uwagi

Jednym z najczęściej wymienianych rozwiązań jest podwyższenie podatku dochodowego. Byłby to stosunkowo prosty sposób na szybkie zwiększenie wpływów do budżetu.

Problem polega jednak na tym, że Partia Pracy przed wyborami w 2024 roku zobowiązała się, że nie podniesie stawek podatku dochodowego, VAT ani składek National Insurance dla pracowników.

Robert Salter z firmy doradczej Blick Rothenberg uważa jednak, że spośród dostępnych opcji właśnie podatek dochodowy byłby najsprawiedliwszym rozwiązaniem. Jak podkreślił, obejmuje on znacznie szerszą grupę dochodów niż składki National Insurance.

Badanie Ipsos pokazało jednocześnie, że połowa Brytyjczyków sprzeciwiałaby się zwiększaniu wydatków obronnych, jeśli miałoby to oznaczać wyższe podatki dla nich samych. Jednocześnie 44 proc. respondentów uznało, że ewentualne podwyżki powinny dotyczyć przede wszystkim osób zarabiających ponad 125 tys. funtów rocznie.

Eksperci zwracają jednak uwagę, że podniesienie wyłącznie wyższych stawek podatkowych nie zapewniłoby wystarczających wpływów. Szacuje się, że wzrost wyższej stawki podatku dochodowego o jeden punkt procentowy przyniósłby około 2,1 mld funtów rocznie do roku podatkowego 2028/29. Dla porównania zmiana podstawowej stawki mogłaby zwiększyć wpływy nawet o około 8,2 mld funtów.

Na stole może pojawić się nowa składka

Innym rozwiązaniem byłoby rozszerzenie systemu National Insurance lub wprowadzenie specjalnej opłaty związanej z finansowaniem obronności.

Eksperci przypominają, że podobne rozwiązanie zastosowano już w 2021 roku. Rząd Borisa Johnsona wprowadził wtedy dodatkową składkę zdrowotno-opiekuńczą w wysokości 1,25 proc. Dochody z niej miały być przeznaczane na finansowanie służby zdrowia i opieki społecznej.

Rachael Griffin z firmy Quilter uważa, że rząd mógłby próbować uzasadnić podobną opłatę koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa narodowego. Według niej specjalna „opłata obronna” mogłaby być łatwiejsza do zaakceptowania przez część społeczeństwa, jeśli zagrożenia zewnętrzne byłyby postrzegane jako pilne i realne.

Pojawiają się także sugestie, że większym obciążeniem mogłyby zostać objęte osoby pobierające wysokie emerytury lub kontynuujące pracę po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Zmiany mogą objąć podatki od majątku

Wśród rozważanych scenariuszy eksperci wymieniają również rozszerzenie podatku od zysków kapitałowych oraz podatku spadkowego.

W przeszłości pojawiały się spekulacje, że Ministerstwo Finansów analizowało możliwość zbliżenia stawek podatku od zysków kapitałowych do stawek podatku dochodowego. Zdaniem specjalistów skuteczność takiego rozwiązania jest jednak niepewna, ponieważ właściciele aktywów mogą po prostu wstrzymać się ze sprzedażą.

Dyskutowano także o zaostrzeniu zasad dotyczących podatku spadkowego. Jednym z pomysłów było wydłużenie okresu, po którym przekazane darowizny przestają być uwzględniane w majątku podlegającym opodatkowaniu, z obecnych siedmiu do dziesięciu lat.

Eksperci podkreślają jednak, że od kwietnia 2027 roku większość niewykorzystanych środków zgromadzonych w prywatnych funduszach emerytalnych i tak ma zostać objęta podatkiem spadkowym. Kolejne zaostrzenia mogłyby więc spotkać się z dużym sprzeciwem społecznym.

Rząd rozważa również inne źródła finansowania

Nie wszyscy eksperci są przekonani, że same podwyżki podatków pozwolą sfinansować ambitne plany dotyczące obronności. Część z nich uważa, że konieczne mogą być oszczędności w innych obszarach wydatków publicznych.

Pojawił się także pomysł emisji specjalnych obligacji obronnych wzorowanych na rozwiązaniach stosowanych podczas I i II wojny światowej. Obywatele mogliby pożyczać państwu pieniądze, które byłyby zwracane po określonym czasie.

Według doniesień urzędnicy analizują możliwość emisji obligacji o wartości nawet 20 mld funtów. Niektóre propozycje zakładają dodatkowo zwolnienie takich instrumentów z 40-procentowego podatku spadkowego, co mogłoby zwiększyć zainteresowanie inwestorów.

Na razie żadne decyzje nie zostały podjęte. Coraz wyraźniej widać jednak, że realizacja planów zwiększenia wydatków na obronność będzie wymagała znalezienia nowych źródeł finansowania, a podatki pozostają jednym z najbardziej prawdopodobnych rozwiązań rozważanych przez brytyjski rząd.

 
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera i YouTube. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.

Czytaj poprzedni artykuł: Od trądziku po zaparcia i moczenie nocne. Na to Brytyjczycy pobierają benefity

Czytaj następny artykuł: Wielka Brytania i UE przyspieszają reset relacji po Brexicie. Padła konkretna data