Wielka Brytania wprowadza ogromne zmiany w zasadach osiedlania się

Planowane zmiany mogą znacząco wydłużyć drogę do stałego pobytu w Wielkiej Brytanii dla tysięcy migrantów.

Wielka Brytania od miesięcy pracuje nad reformą systemu imigracyjnego, która może zmienić zasady uzyskiwania prawa do stałego pobytu.

Chodzi o propozycje przedstawione w rządowej „Białej Księdze” dotyczącej imigracji opublikowanej w maju 2025 roku.

Część zmian została już wdrożona, ale najbardziej dyskutowane rozwiązania nadal czekają na ostateczne decyzje rządu.

Szczególne zainteresowanie budzą nowe zasady dotyczące tzw. settlement, czyli prawa do bezterminowego pobytu w Wielkiej Brytanii.

Nie wszystkie zapowiedzi weszły już w życie

Dokument „Restoring control over the immigration system” zawierał szereg propozycji mających ograniczyć migrację netto do Wielkiej Brytanii.

Niektóre z nich zostały już wdrożone poprzez zmiany w przepisach imigracyjnych.

Od lipca 2025 roku ograniczono listę zawodów kwalifikujących się do sponsorowania w ramach wizy Skilled Worker.

W kolejnych miesiącach wprowadzono także wyższe wymagania językowe dla części migrantów oraz zaostrzono zasady dotyczące sponsorowania studentów zagranicznych przez brytyjskie uczelnie.

Największe emocje budzi wydłużenie drogi do stałego pobytu

Najgłośniejszą propozycją pozostaje wydłużenie standardowego okresu wymaganego do uzyskania prawa stałego pobytu z pięciu do dziesięciu lat.

Rząd przedstawił jednak bardziej złożony system niż prosta zmiana z pięciu na dziesięć lat.

Według konsultowanych propozycji długość wymaganego pobytu miałaby zależeć od indywidualnej sytuacji danej osoby.

W praktyce oznaczałoby to, że niektórzy mogliby uzyskać settlement szybciej niż obecnie, podczas gdy inni musieliby czekać znacznie dłużej.

Niektórzy mogliby otrzymać settlement już po trzech latach

Zgodnie z propozycjami osoby zarabiające ponad £125 140 rocznie mogłyby otrzymać skrócenie wymaganego okresu o siedem lat.

W takim przypadku prawo do stałego pobytu można byłoby uzyskać już po trzech latach legalnego pobytu.

Pięcioletni okres miałby pozostać dostępny m.in. dla osób wykonujących wykwalifikowane zawody z odpowiednio wysokimi zarobkami, pracowników publicznej służby zdrowia i edukacji oraz posiadaczy niektórych wiz rodzinnych.

Rząd rozważa również przyznawanie dodatkowych korzyści osobom angażującym się w działalność społeczną i wolontariat.

Niektórzy mogliby czekać nawet kilkadziesiąt lat

Propozycje przewidują również wydłużanie okresu oczekiwania w określonych sytuacjach.

Osoby pobierające świadczenia mogłyby mieć wydłużony okres kwalifikacyjny nawet o kolejne pięć do dziesięciu lat. Jeszcze surowsze zasady miałyby dotyczyć osób, które pierwotnie wjechały do Wielkiej Brytanii nielegalnie.

W niektórych przypadkach całkowity okres wymagany do uzyskania settlement mógłby wynosić nawet 30 lat.

Nowe warunki obejmą nie tylko długość pobytu

Rząd planuje także zaostrzenie podstawowych wymagań niezbędnych do uzyskania prawa stałego pobytu.

Wśród proponowanych kryteriów znalazły się:

• brak wyroków skazujących,
• osiąganie dochodu przekraczającego £12 570 rocznie przez okres od trzech do pięciu lat,
• wyższy poziom znajomości języka angielskiego na poziomie B2.

Wymóg językowy został już wpisany do przepisów i ma zacząć obowiązywać od marca 2027 roku dla wybranych kategorii wizowych.

Czy zmiany obejmą osoby już mieszkające w Wielkiej Brytanii?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań. W dokumentach konsultacyjnych rząd wskazał, że nowe zasady mogłyby objąć również osoby przebywające już obecnie w kraju, które nie uzyskały jeszcze prawa stałego pobytu.

Jednocześnie trwały konsultacje dotyczące ewentualnych przepisów przejściowych dla części migrantów. Ostateczne decyzje nie zostały jeszcze ogłoszone.

Wyjątek mają stanowić osoby posiadające prawa pobytowe wynikające z programu EU Settlement Scheme dla obywateli Unii Europejskiej. Ta grupa została wyłączona z proponowanych zmian.

Kiedy mogą wejść w życie nowe przepisy?

Minister spraw wewnętrznych Wielkiej Brytanii zapowiadała, że ostateczna wersja reform może zostać przedstawiona jeszcze w 2026 roku. Z kolei minister ds. imigracji Mike Tapp również wskazywał na jesień 2026 roku jako możliwy termin dalszych działań.

Nie oznacza to jednak automatycznie natychmiastowego wejścia nowych zasad w życie. Część zmian może zostać wdrożona dopiero w 2027 roku, podobnie jak wcześniej zapowiedziane zaostrzenie wymogów językowych.

Źródło: Biblioteka Izby Gmin Wielkiej Brytanii – Research Briefing dotyczący zmian w systemie imigracyjnym.