Wiadomości

Wielka Brytania pobiera więcej podatków od majątku niż inne bogate kraje

Wielka Brytania już dziś ma najwyższe wpływy z podatków majątkowych wśród krajów OECD. Nowy podatek dla najbogatszych budzi coraz większe emocje.

Wielka Brytania wraca do jednej z najbardziej gorących debat podatkowych ostatnich miesięcy.

Chodzi o pomysł wprowadzenia formalnego podatku majątkowego, który miałby objąć najbogatszych mieszkańców kraju - podaje The Telegraph.

Nowe opracowanie Institute of Economic Affairs pokazuje jednak, że brytyjski system już teraz bardzo mocno opiera się na podatkach związanych z majątkiem.

Według think tanku Wielka Brytania zbiera z nich więcej, licząc jako udział w PKB, niż jakikolwiek inny bogaty kraj należący do OECD.

To ważny argument w dyskusji, która nasila się nie tylko w Wielkiej Brytanii, ale też w innych państwach. Zwolennicy nowych danin wskazują na nierówności majątkowe i potrzebę większych wpływów do budżetu, natomiast przeciwnicy ostrzegają przed odpływem inwestycji i dodatkowymi kosztami dla gospodarki.

Wielka Brytania na czele rankingu podatków od majątku

Z analizy Institute of Economic Affairs wynika, że w 2024 roku Wielka Brytania uzyskała ponad 3,5 proc. PKB z podatków od majątku i podatków powiązanych z majątkiem.

IEA zaliczyła do tej kategorii między innymi podatek od spadków, podatek od zysków kapitałowych oraz podatki od nieruchomości, w tym council tax i stamp duty land tax.

Co istotne, Wielka Brytania osiąga takie wpływy mimo tego, że nie ma formalnego, corocznego podatku majątkowego w stylu tych, które funkcjonują jeszcze w części europejskich krajów.

Według raportu to właśnie pokazuje, że brytyjski system podatkowy już teraz silnie obciąża majątek, nawet jeśli robi to przez kilka różnych danin, a nie przez jeden osobny podatek.

IEA ostrzega przed nowym podatkiem dla najbogatszych

Institute of Economic Affairs ocenił, że wprowadzenie formalnego podatku majątkowego byłoby kosztowne, trudne do sprawiedliwego naliczania i mogłoby zniechęcać inwestorów do lokowania pieniędzy w Wielkiej Brytanii.

Kristian Niemietz, autor raportu i szef działu ekonomii politycznej w IEA, stwierdził: „Obecny entuzjazm wokół podatków majątkowych opiera się wyłącznie na nastrojach i jest całkowicie niezasłużony. Podatki majątkowe były już wielokrotnie testowane i żaden realnie istniejący podatek majątkowy nigdy nie zbliżył się do tego, co obiecują dziś jego najwięksi zwolennicy”.

Think tank przypomniał, że w latach 90. około połowa państw europejskich miała podatek majątkowy. Po 30 latach większość z nich zrezygnowała jednak z takiego rozwiązania, wskazując na koszty poboru, niewystarczające wpływy i negatywny wpływ na inwestycje.

Obecnie w Europie formalny podatek majątkowy utrzymują między innymi Norwegia, Hiszpania i Szwajcaria.

Zwolennicy podatku mówią o miliardach dla budżetu

Zwolennicy podatku majątkowego przekonują, że taka danina mogłaby przynieść brytyjskiemu budżetowi około £25 mld rocznie. Kristian Niemietz ocenił jednak, że ta kwota jest zawyżona, ponieważ Ministerstwo Skarbu miałoby poważne problemy z praktycznym wdrożeniem takiego podatku.

W debacie pojawiła się także propozycja Partii Zielonych. Zack Polanski, lider Green Party, wezwał do wprowadzenia corocznej daniny w wysokości 1 proc. dla osób z majątkiem powyżej £10 mln oraz 2 proc. dla osób z majątkiem przekraczającym £1 mld.

Według Polanskiego taki podatek miałby przynosić skarbowi państwa £15 mld rocznie. Polityk powiedział w zeszłym miesiącu: „Podatek majątkowy nie naprawi wszystkiego i nikt nigdy nie twierdził, że tak będzie, ale to dobry punkt wyjścia”.

Eksperci wskazują na ryzyko dla inwestycji i wzrostu gospodarczego

Krytycznie o takim rozwiązaniu wypowiedział się także Dan Neidle, założyciel Tax Policy Associates. Jego zdaniem największymi problemami Wielkiej Brytanii są słaby wzrost gospodarczy i niedostateczna podaż mieszkań.

„Coroczny podatek majątkowy nie oferuje rozwiązania żadnego z tych problemów i grozi aktywnym hamowaniem wzrostu, którego desperacko potrzebujemy” — powiedział Neidle.

Podobne obawy wyraził Institute for Fiscal Studies. IFS ostrzegł, że podatek majątkowy mógłby osłabić oszczędności i inwestycje w brytyjskiej gospodarce.

Według IFS coroczna danina nakładana na najbogatszych mieszkańców byłaby trudna do sprawiedliwego wdrożenia i mogłaby skłonić założycieli firm oraz właścicieli przedsiębiorstw do opuszczenia kraju.

Debata wraca przez nierówności, ale dane pokazują szerszy obraz

Globalna presja na opodatkowanie najbogatszych rośnie wraz z obawami dotyczącymi nierówności ekonomicznych. IEA zwraca jednak uwagę, że nierówności majątkowe w Wielkiej Brytanii są dziś niższe niż prawie kiedykolwiek w XX wieku.

Według think tanku najbogatszy 1 proc. mieszkańców Wielkiej Brytanii posiada około 22 proc. całego majątku. Dla porównania średnia w Unii Europejskiej wynosi 25 proc., a w Stanach Zjednoczonych ponad 35 proc.

Zobacz też:

IEA wskazuje, że zamiast wprowadzania nowego podatku majątkowego, rząd powinien szukać rozwiązań, które jednocześnie zwiększają własność majątku i wzmacniają gospodarkę.

W raporcie wymieniono między innymi zwiększenie budowy domów, aby poprawić dostęp do własności mieszkaniowej, oraz reformy emerytalne wzorowane na Australii, gdzie ludzie wpłacają środki do własnego funduszu, a nie do jednego krajowego systemu.

Rząd mówi, że nie wprowadza podatku majątkowego

Rzecznik rządu podkreślił, że „rząd nie wprowadza podatku majątkowego, ale reformuje istniejący system opodatkowania majątku”.

W oświadczeniu wskazano, że w budżecie na 2025 rok zreformowano salary sacrifice, czyli ulgę finansowaną przez podatników i w dużej mierze przynoszącą korzyści lepiej zarabiającym. Rząd podkreślił też zmiany mające sprawić, że rezydencja w Westminsterze warta £10 mln nie będzie płaciła mniej podatku niż typowy dom rodzinny w Anglii.

Przypomniano również decyzje z budżetu na 2024 rok. Obejmowały one likwidację statusu non-dom, objęcie prywatnych szkół podatkiem VAT, wprowadzenie nowych podatków od prywatnych odrzutowców, podniesienie podatku od zysków kapitałowych oraz zamknięcie luki dotyczącej carried interest w sektorze private equity.

Data utworzenia: piątek, 01 maja 2026 06:30 - Adam Bham (Adam Szmulewski)

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera i YouTube. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.